- Irena Duchowska -
Irena DUCHOWSKA
– poetka, pedagog, fizyk, działaczka polska na Litwie. Pochodzi z Wileńszczyzny.Urodzona 24 lipca 1955. Po ukończeniu studiów w Wileńskim
Instytucie Pedagogicznym wyjeżdża na owieńszczyznę, w latach 1977-2008 wykłada fizykę w Szkole Średniej w Akademii (rejon kiejdański) w centrum Litwy. Kolejno uzyskuje tytuły konsultanta rejonu kiejdańskiego
w dziedzinie reformy szkolnictwa na Litwie, starszego nauczyciela, później – nauczyciela metodyka. Przez wiele lat jest członkiem Rady Szkoły, jej uczniowie uzyskują czołowe lokaty w rejonowych olimpiadach fizyki, zdobywają wyróżnienia państwowe. W 1994 zakłada i zostaje prezesem organizacji Związku Polaków Litwy na Laudzie (od roku 2000 – towarzyszenia
Polaków Kiejdan). Redaguje i wydaje gazetkę „Głos z Laudy”. Organizatorka słynnych Festynów Kultury Polskiej „Znad Issy”. Od 1994
roku założycielka i nauczycielka Szkółki Języka Polskiego w rejonie kiejdańskim, a kilka lat później kierownik polskiego zespołu pieśni „Issa”, dla którego pisze piosenki. W 2003 roku jej nazwisko wchodzi do plebiscytu dziesiątki najpopularniejszych Polaków na Litwie. Jesienią 2005 r. zostaje członkiem Polskiego Stowarzyszenie Autorów, Dziennikarzy i Tłumaczy w Europie z siedzibą w Paryżu. Od 2010 r. prezes Polskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku na Laudzie. Organizatorka spotkań Taize na Laudzie. Aktywna, energiczna, życzliwa, otwarta, kochająca ludzi optymistka, pomimo
trudnych doświadczeń, nieudanego małżeństwa i samotnego borykania się z wychowaniem trójki dzieci. Twórczość poetycka jest jej pasją
od wczesnej młodości. Przez długi czas pisała „do szuflady”. Namówiona przez rodzinę i przyjaciół decyduje się na publikację swoich wierszy. Ukazują się od niedawna w antologiach i almanachach poetyckich, m.in. w zbiorze Nie damy pogrześć mowy wydawnictwa Editon APAJTE w Paryżu, Poezji dzisiaj wydawnictwa Ibis w Warszawie, „Panoramie Kresowej”
w Łomży, „Podstawach Narodowych” w Lublinie, „Biedroneczce”w Ciechanowcu, „Magazynie Wileńskim” i „Kurierze Wileńskim”, „Tygodniku Wileńszczyzny”, „Spotkaniach”, „Rinkos aikštė” w Kiejdanach i innych. Uczestniczy w spotkaniach literackich na Litwie, w Polsce, Czechach. Wiosną 2004 roku nawiązuje kontakt ze Świętokrzyskim Towarzystwem Regionalnym, którego obecnie jest członkiem honorowym, co zaowocowało wydaniem trzech zbiorków poetyckich: Znad Issy (2004),
Głos z Laudy (2005) i Mój Testament (2006). W 2007 roku w Kiejdanach wydany zostaje polsko-litewski tomik wierszy Miraże w tłumaczeniu
syna, Kazimierza Duchowskiego. Krytycy podkreślają walory językowe, plastyczność wypowiedzi poetyckiej oraz patriotyczne przesłania utworów. W jej wierszach widoczne są wpływy zarówno jej rodzinnej Wileńszczyzny
jak i obecnej „małej ojczyzny” – regionu sienkiewiczowskiej Laudy. Autorka porusza trudne problemy Polaków obecnie zamieszkujących tereny Kowieńszczyzny, ubolewa nad zanikiem polskich tradycji i języka w tym regionie. Otrzymała kilka odznaczeń za działalność polonijną. Mieszka w Akademii na Litwie.
